BDO Finanse Publiczne nr 9 (35) Wrzesień 2010
A A A
Likwidacja gospodarstw pomocniczych państwowych i samorządowych jednostek budżetowych(Autor: Aleksandra Ciąglewicz-Miśta, Źródło: Portal RB)
Pismo Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów z 22 lipca 2010 r. w sprawie nowelizacji ustawy o finansach publicznych, która likwiduje z dniem 31 grudnia 2010 r. gospodarstwa pomocnicze państwowych i samorządowych jednostek budżetowych - odpowiedź na interpelację.
Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na pismo z 17 czerwca 2010 r., sygn.: SPS-23-16314/2010, przy którym przekazano interpelację pana posła Jarosława Rusieckiego w sprawie likwidacji gospodarstw pomocniczych państwowych i samorządowych jednostek budżetowych, uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Od uchwalenia ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych podejmowanych było wiele prób mających na celu usprawnienie polskiego sektora finansów publicznych, głównie ze względu na wymagania stawiane przez nowe uwarunkowania, zwłaszcza w obliczu wstąpienia Polski do Unii Europejskiej oraz wobec zachodzących zmian gospodarczych w Polsce. Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.) z założenia wprowadza takie rozwiązania, które z jednej strony mają zapewnić stabilizację, a jednocześnie usprawnić organizację finansów publicznych w Polsce. Stabilność finansów publicznych jest bowiem jednym z fundamentów trwałego rozwoju gospodarczego państwa.
Uwzględniając powyższe, przygotowując nową ustawę o finansach publicznych, skupiono się głównie na działaniach ukierunkowanych na wzmocnienie oraz poprawę przejrzystości finansów publicznych, zwiększenie kontroli i nadzoru nad gospodarką finansową jednostek sektora, a także racjonalizację wydatkowania środków publicznych. Realizację tego celu zapewnić ma przede wszystkim reorganizacja sektora finansów publicznych, polegająca m.in. na rezygnacji z części dotychczasowych form organizacyjno-prawnych sektora finansów publicznych. W tym miejscu należy wskazać, iż na podstawie dokonanych analiz działalności jednostek sektora finansów publicznych zidentyfikowano w systemie finansów publicznych obszary nieprawidłowości m.in. w zakresie organizacji, gospodarki finansowej i sprawozdawczości gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych mających wpływ nie tylko na efekty ich działalności, lecz także na przejrzystość i funkcjonalność całego sektora finansów publicznych.
Biorąc powyższe pod uwagę, nowa ustawa o finansach publicznych wprowadza niezbędne i gruntowne zmiany w organizacji i zasadach funkcjonowania sektora finansów publicznych. Nie przewiduje ona bowiem m.in. dalszego funkcjonowania państwowych i samorządowych gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych. Jednocześnie, wychodząc naprzeciw postulatom jednostek samorządu terytorialnego o zachowanie zakładów budżetowych w samorządzie terytorialnym, ustawa systemowa przewiduje dalsze funkcjonowanie zakładów budżetowych w sferze stricte samorządowej, ograniczając jednak zakres ich działalności do dziedzin enumeratywnie wskazanych w ustawie (np. gospodarka mieszkaniowa, usługi komunalne, zaopatrzenie w energię i gaz, cmentarze...).
Podkreślenia wymaga, że istotny i konstruktywny wkład w kształtowanie rozwiązań zawartych w nowej ustawie o finansach publicznych, m.in. dotyczących likwidacji gospodarstw pomocniczych czy w zakresie ograniczenia działalności wykonywanej przez samorządowe zakłady budżetowe, wniosła strona samorządowa, uznając za szczególnie korzystną dla jakości zarządzania finansami publicznymi m.in. likwidację tzw. gospodarki pozabudżetowej. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez pana posła kwestii dotyczącej wpływu nowej ustawy systemowej na rynek pracy, pragnę wyjaśnić, iż rozwiązania w niej zawarte nie powinny spowodować groźnych następstw społecznych skutkujących wzrostem bezrobocia w sektorze publicznym.
Niemniej należy zauważyć, iż sposób i forma wykonywania zadań publicznych zależą od decyzji dysponentów części budżetowych oraz organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego. Jednocześnie regulacjami zawartymi w ustawie z 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241, z późn. zm.) wprowadzono okres przejściowy - jednego roku - na przystosowanie całego sektora do rozwiązań zawartych w nowych przepisach, co oznacza, że proces reorganizacji zostanie zakończony z końcem 2010 r. Zatem w tym czasie upoważnione organy będą podejmowały decyzje w zakresie wyboru formy organizacyjnej dla dalszej realizacji zadań publicznych wykonywanych dotychczas przez likwidowane gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych. Natomiast ostateczny efekt będzie zależał również od działań podejmowanych przez poszczególnych kierowników jednostek, zarówno w zakresie wykorzystania pracowników likwidowanych podmiotów, jak i sposobu (formy) wykonywania zadań publicznych realizowanych dotychczas przez te podmioty.
Zgodnie z założeniami reformy organizacji sektora finansów publicznych, zadania publiczne realizowane dotychczas przez ww. jednostki będą mogły być przejęte przez jednostki budżetowe lub - ze względu na skalę i zakres działalności, jej specyfikę - wykonywane w innej formie organizacyjnej, wybranej spośród obecnie funkcjonujących w gospodarce - spółki prawa handlowego, a także zaproponowanej w ramach reformy finansów publicznych - agencji wykonawczej lub instytucji gospodarki budżetowej, przy spełnieniu zasad ciągłości realizacji zadań publicznych.
Ponadto pragnę uprzejmie zauważyć, że nowa ustawa o finansach publicznych nie zawiera regulacji prawnych co do trybu postępowania w powyższym zakresie. Ustawa o finansach publicznych wskazuje jedynie możliwe sposoby rozwiązania omawianej kwestii, nie narzucając jednakże z góry wyboru żadnego z nich.
Podkreślenia wymaga również, że rozwiązania przyjęte w ustawie z 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych wychodzą naprzeciw potrzebom uregulowania spraw pracowniczych, w szczególności zachowania praw pracowników likwidowanych podmiotów. Ustawodawca, mając przede wszystkim na względzie utrzymanie ciągłości zatrudnienia pracowników jednostek sektora finansów publicznych, podjął działania osłonowe dla pracowników, określając warunki rozwiązania stosunków pracy i ewentualnego nawiązania nowych umów. Co więcej, przewidział także dalsze osłony dla pracowników w postaci świadczeń przysługujących pracownikom, z którymi stosunki pracy rozwiązuje pracodawca z przyczyn niedotyczących pracowników.
Ponadto, mając na względzie zapewnienie odpowiednich środków na wynagrodzenia dla pracowników likwidowanych gospodarstw pomocniczych państwowych jednostek budżetowych przewidziano, iż w przypadku zakończenia likwidacji tych podmiotów wcześniej niż z końcem 2010 r. minister finansów dokona zmian w wydatkach budżetu państwa na wniosek dysponenta części.
Jednocześnie zauważenia wymaga, że rok 2010, z początkiem którego zaczęła obowiązywać nowa ustawa o finansach publicznych, jest okresem pozwalającym zapewnić realizację zasady „płynnego przejścia" do nowych realiów wynikających z reorganizacji sektora finansów publicznych, a w ustawie z 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych zostały zawarte regulacje przejściowe pozwalające na pełne wdrożenie nowych rozwiązań systemowych.
Aleksandra Ciąglewicz-Miśta << powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
