BDO Finanse Publiczne nr 3 (29) Marzec 2010
A A A
Likwidacja rachunku dochodów własnych – reorganizacja sektora finansów publicznych(Autor: Ludmiła Lipiec-Warzecha, Źródło: BDO)
Jedną z ważnych zmian dotyczących reorganizacji sektora finansów publicznych, polegającej na likwidacji albo zmianie zasad funkcjonowania niektórych form prawnych gospodarowania środkami publicznymi, wprowadzonych nową ustawą o finansach publicznych1, jest likwidacja rachunków dochodów własnych, prowadzonych przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe.
Instytucja dochodów własnych uregulowana jest w art. 22 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 z późn. zm.) oraz w wydanym na jej podstawie, nadal obowiązującym, rozporządzeniu Ministra Finansów z 29 czerwca 2006 r. w sprawie gospodarki finansowej jednostek budżetowych, zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych oraz trybu postępowania przy przekształcaniu w inną formę organizacyjno-prawną (Dz. U. Nr 116, poz. 783 z późn. zm.). Źródła dochodów własnych samorządowych jednostek budżetowych były ponadto wskazane w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego2.
Instytucja rachunku dochodów własnych, będąca w istocie odstępstwem od ogólnej zasady gospodarki finansowej jednostek budżetowych, zgodnie z którą przychody jednostek budżetowych są dochodami budżetowymi i w całości odprowadzane są na właściwy rachunek budżetu, umożliwia jednostce budżetowej prowadzenie elastyczniejszej gospodarki finansowej, stanowiącej quasi działalność gospodarczą, poprzez pozyskiwanie dochodów z działalności ubocznej i możliwość finansowania z tych dochodów wydatków jednostki, które - ze względu na ograniczone środki publiczne - nie były finansowane z budżetu państwa albo z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
Obowiązująca ustawa o finansach publicznych nie przewiduje dalszego funkcjonowania instytucji rachunków dochodów własnych. Po 1 stycznia 2010 r. nie jest dopuszczalne utworzenie rachunku dochodów własnych przez kierownika jednostki budżetowej lub organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Istniejące rachunki dochodów własnych mogą funkcjonować zgodnie z dotychczasowymi przepisami, z jednoczesnym regulowaniem zobowiązań i ściąganiem należności, do 31 grudnia 2010 r.3
Likwidacja rachunku dochodów własnych jednostki budżetowej polega na spłaceniu zobowiązań zaciągniętych z tytułu dochodów własnych, przekazaniu pozostałych środków na rachunek dochodów budżetowych i zamknięciu rachunku bankowego. Procedura likwidacyjna rachunków dochodów własnych obejmuje następujące etapy:
Dopuszczalność odstępstwa od ogólnej zasady odprowadzania przez jednostkę budżetową całości uzyskanych dochodów do budżetu przewidziano dla samorządowych jednostek budżetowych prowadzących działalność określoną w ustawie z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Zgodnie z art. 223 u.f.p. mogą one gromadzić na wydzielonym rachunku dochody określone w uchwale przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Dochody na wydzielonych rachunkach jednostki budżetowe działające w obszarze oświaty mogą gromadzić od 1 stycznia 2011 r.
Źródłem dochodów samorządowych jednostek oświatowych są w szczególności:
Wydatki z wydzielonego rachunku mogą być dokonywane do wysokości kwot zgromadzonych dochodów, w ramach planu finansowego, zgodnie z ogólną regułą, że wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokości ustalonej w planie finansowym. Dodatkowym ograniczeniem ustawowym (art. 223 ust. 2 pkt 3 u.f.p.) jest kategoryczny zakaz przeznaczania dochodów własnych wraz z odsetkami na finansowanie wynagrodzeń osobowych.
Ludmiła Lipiec-Warzecha Ludmiła Lipiec-Warzecha jest radcą prawnym, wykładowcą, autorką kilkudziesięciu publikacji, przede wszystkim z zakresu finansów publicznych, w tym: Komentarza do ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (SIP Lex 2008), Komentarza do ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Wolters Kluwer 2008), Komentarza do ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi (SIP Lex 2009) oraz Komentarza do ustawy o obligacjach (Wolters Kluwer 2010). << powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||