BDO Finanse Publiczne nr 3 (29) Marzec 2010

A   A   A

Likwidacja rachunku dochodów własnych – reorganizacja sektora finansów publicznych

(Autor: Ludmiła Lipiec-Warzecha, Źródło: BDO)

 

Jedną z ważnych zmian dotyczących reorganizacji sektora finansów publicznych, polegającej na likwidacji albo zmianie zasad funkcjonowania niektórych form prawnych gospodarowania środkami publicznymi, wprowadzonych nową ustawą o finansach publicznych1, jest likwidacja rachunków dochodów własnych, prowadzonych przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe.

 

Instytucja dochodów własnych uregulowana jest w art. 22 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 z późn. zm.) oraz w wydanym na jej podstawie, nadal obowiązującym, rozporządzeniu Ministra Finansów z 29 czerwca 2006 r. w sprawie gospodarki finansowej jednostek budżetowych, zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych oraz trybu postępowania przy przekształcaniu w inną formę organizacyjno-prawną (Dz. U. Nr 116, poz. 783 z późn. zm.). Źródła dochodów własnych samorządowych jednostek budżetowych były ponadto wskazane w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego2.

 

Instytucja rachunku dochodów własnych, będąca w istocie odstępstwem od ogólnej zasady gospodarki finansowej jednostek budżetowych, zgodnie z którą przychody jednostek budżetowych są dochodami budżetowymi i w całości odprowadzane są na właściwy rachunek budżetu, umożliwia jednostce budżetowej prowadzenie elastyczniejszej gospodarki finansowej, stanowiącej quasi działalność gospodarczą, poprzez pozyskiwanie dochodów z działalności ubocznej i możliwość finansowania z tych dochodów wydatków jednostki, które - ze względu na ograniczone środki publiczne - nie były finansowane z budżetu państwa albo z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

 

Obowiązująca ustawa o finansach publicznych nie przewiduje dalszego funkcjonowania instytucji rachunków dochodów własnych. Po 1 stycznia 2010 r. nie jest dopuszczalne utworzenie rachunku dochodów własnych przez kierownika jednostki budżetowej lub organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Istniejące rachunki dochodów własnych mogą funkcjonować zgodnie z dotychczasowymi przepisami, z jednoczesnym regulowaniem zobowiązań i ściąganiem należności, do 31 grudnia 2010 r.3

 

Likwidacja rachunku dochodów własnych jednostki budżetowej polega na spłaceniu zobowiązań zaciągniętych z tytułu dochodów własnych, przekazaniu pozostałych środków na rachunek dochodów budżetowych i zamknięciu rachunku bankowego. Procedura likwidacyjna rachunków dochodów własnych obejmuje następujące etapy:

  1. do 31 grudnia 2010 r. wydzielone rachunki dochodów własnych mogą funkcjonować zgodnie z dotychczasowymi przepisami,
  2. po 31 grudnia 2010 r. nieściągnięte należności i nieuregulowane zobowiązania przejmuje jednostka budżetowa, przy której funkcjonowały rachunki dochodów własnych, a środki pieniężne podlegają odprowadzeniu na rachunek pomocniczy odpowiednio państwowej jednostki budżetowej albo samorządowej jednostki budżetowej,
  3. pomiędzy 1 stycznia 2011 r. a 30 czerwca 2011 r. środki pieniężne odprowadzone na rachunek pomocniczy jednostki budżetowej mogą być wykorzystane na dotychczasowe cele,
  4. po 30 czerwca 2011 r. niewykorzystane przez jednostki budżetowe środki pieniężne odprowadzone na rachunek pomocniczy podlegają przekazaniu na rachunek dochodów właściwego budżetu.

 

Dopuszczalność odstępstwa od ogólnej zasady odprowadzania przez jednostkę budżetową całości uzyskanych dochodów do budżetu przewidziano dla samorządowych jednostek budżetowych prowadzących działalność określoną w ustawie z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Zgodnie z art. 223 u.f.p. mogą one gromadzić na wydzielonym rachunku dochody określone w uchwale przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Dochody na wydzielonych rachunkach jednostki budżetowe działające w obszarze oświaty mogą gromadzić od 1 stycznia 2011 r.

 

Źródłem dochodów samorządowych jednostek oświatowych są w szczególności:

  1. spadki, zapisy i darowizny w postaci pieniężnej na rzecz jednostki budżetowej;
  2. odszkodowania i wpłaty za utracone lub uszkodzone mienie będące w zarządzie albo użytkowaniu jednostki budżetowej.

Wydatki z wydzielonego rachunku mogą być dokonywane do wysokości kwot zgromadzonych dochodów, w ramach planu finansowego, zgodnie z ogólną regułą, że wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokości ustalonej w planie finansowym. Dodatkowym ograniczeniem ustawowym (art. 223 ust. 2 pkt 3 u.f.p.) jest kategoryczny zakaz przeznaczania dochodów własnych wraz z odsetkami na finansowanie wynagrodzeń osobowych.



  1. Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, dalej „u.f.p.").
  2. O istocie i konstrukcji normatywnej dochodów własnych jednostek budżetowych zob. więcej w: L. Lipiec-Warzecha, Komentarz do art. 22 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, SIP LEX 2008.
  3. Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241).


Ludmiła Lipiec-Warzecha

Ludmiła Lipiec-Warzecha jest radcą prawnym, wykładowcą, autorką kilkudziesięciu publikacji, przede wszystkim z zakresu finansów publicznych, w tym: Komentarza do ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (SIP Lex 2008), Komentarza do ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Wolters Kluwer 2008), Komentarza do ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi  (SIP Lex 2009) oraz Komentarza do ustawy o obligacjach (Wolters Kluwer 2010).


<< powrót

KONTAKT

Zadaj nam pytanie a nasz ekspert skontakuje się z Tobą w najbliższym czasie

NASZE BIURA

Sprawdź gdzie w Polsce znajdziesz nasze biura
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
wyszukiwarka zaawansowana
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

SUBSKRYPCJA

Chcesz otrzymywać najnowsze informacje o naszych szkoleniach? Zapisz się!

SZKOLENIA

NASI PARTNERZY