• Rachunkowość budżetowa bez tajemnic
• Budżet
• Finanse z odpowiedzialnością
• Przepisy prawne i orzecznictwo
• Jednostki finansów publicznych
• Prawo zamówień publicznych
• Finanse samorządowe
• Finanse pod kontrolą
• Fundusze unijne
• Dotacje ze środków publicznych
• Daniny publiczne
• Dobre książki

Uchwała o funduszu sołeckim podjęta po terminie ustawowym

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 13.1.2010 r. (sygn. akt: I SA/Kr 1526/09).

Teza

Zgodnie z treścią art. 6 ustawy z 20 lutego 2009 r. funduszu sołeckim (Dz.U. Nr 52, poz. 420)  w roku 2009 rada gminy zobowiązana była do 30 czerwca podjąć uchwałę, o której mowa w art. 1 ust. 1 [tj. o utworzeniu lub nietworzeniu funduszu sołeckiego w budżecie 2010 r.]. Przepis powyższy w sposób jasny i precyzyjny wyznacza termin do podejmowania uchwał przez rady gmin. Uchybienie terminowi do podjęcia uchwały stanowi /.../ istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością [uchwały] ponieważ uchwała stoi w wyraźnej sprzeczności z treścią art. 6 ustawy. Przepis zastrzegający termin należy zaliczyć do grupy przepisów ściśle regulujących procedurę podejmowania uchwał.

Sentencja wyroku

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie /.../, po rozpoznaniu na rozprawie 13 stycznia 2010 r., sprawy ze skargi Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie, na uchwałę Rady Gminy w K.W. z 7 lipca 2009 r. Nr XXX/230/2009 w sprawie rozstrzygnięcia o wyodrębnieniu w budżecie Gminy Kamionka Wielka na rok 2010 środków stanowiących fundusz sołecki:

1. Stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości,
2. Określa, że zaskarżona uchwała nie może być wykonywana.

Kwestionowana uchwała Rady Gminy K.W.

Rady Gminy w K.W. uchwałą nr XXX/230/2009 z 7 lipca 2009 r. podjętą w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm. - dalej: SamGminU) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z 20.2. 2009 r. o funduszu sołeckim (Dz. U. Nr 52, poz. 420 - dalej: FundSołU) wyraziła zgodę na wyodrębnienie w budżecie gminy roku 2010 środków funduszu sołeckiego w rozumieniu powołanej ustawy. Wykonanie uchwały postanowiła powierzyć Wójtowi Gminy w KW.

Skarga RIO do sądu administracyjnego

Stwierdzając podjęcie uchwały z art. 1 ust. 1 FundSołU po terminie z art. 6 FundSołU, Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie rozpatrywało legalność uchwały na kolejnych po sobie posiedzeniach pod kątem, czy siedmiodniowe uchybienie terminowi ustawowemu wyklucza możliwość uruchomienia funduszu sołeckiego w Gminie K.K. Uchwałę, choć z uchybieniem terminowi, Rada Gminy w K.K. podjęła, gdy nie upłynął jeszcze termin 31.7.2009 r. (z art. 2 ust. 2 FundSołU), do którego Wójt ma powiadomić sołectwa o środkach fundusz soleckiego na rok 2010. Ostatecznie Kolegium Izby postanowiło skierować skargę na uchwałę Rady Gminy w K.K. do sądu administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że z art. 1 ust. 1 i art. 6 FundSołU wynika, iż termin do podjęcia uchwały o wyodrębnieniu funduszu sołeckiego w budżecie na roku 2010 upłynął 30 czerwca i po tym terminie nie ma możliwości podejmowania uchwały w tym zakresie. Według RIO termin 30 czerwca ma charakter terminu zawitego, na co wskazuje wykładnia celowościowa oparta na prezentowanym w tym względzie poglądzie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji - autora projektu ustawy.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w K.K. wniosła o jej oddalenie wskazując, iż terminu określonego w art. 6 FundSołU nie należy traktować jako terminu zawitego, ponieważ niepodjęcie uchwały lub ewentualne uchylenie uchwały doprowadzi do powstanie sytuacji, w której Rada Gminy nie wyda faktycznie żadnego rozstrzygnięcia - czy fundusz zostanie wyodrębniony, czy też nie.

Uzasadnienie wyroku sądu

Zdaniem Sądu skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 6 FundSołU w 2009 r. rada gminy podejmuje uchwałę, o której mowa w art. 1 ust. 1, do 30 czerwca. Przepis powyższy w sposób jasny i precyzyjny wyznacza termin do podejmowania uchwał przez rady gmin.

W rozpatrywanej sprawie przepis ten został przez Radę Gminy w K.K. naruszony.
Uchybienie terminowi do podjęcia uchwały stanowi, w ocenie Sądu, istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością, ponieważ uchwała stoi w wyraźnej sprzeczności z jego treścią, a ponadto przepis zastrzegający termin należy zaliczyć do grupy przepisów ściśle regulujących procedurę podejmowania uchwał.

Uchybienie terminowi zastrzeżonemu w art. 6 nie może być uznane za nieistotne naruszenie prawa, ponieważ pojęcie to oznacza jedynie wady nie mające znaczenia dla oceny prawidłowości uchwały (np. błędne powołanie podstawy prawnej w sytuacji, kiedy istnieje podstawa prawna do jej podjęcia), czy też drobne wady nie dotyczące istoty regulowanego zagadnienia (np. nieodpowiednie oznaczenie uchwały) oraz oczywiste omyłki pisarskie i rachunkowe.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały biorąc za podstawę art. 147 § 1 ustawy z 30.8.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stwierdzenie, że uchwała nie może być wykonywana - wydano w oparciu o art. 152 ww. ustawy.

Komentarz

W opisanej powyżej sytuacji Rada Gminy w K.K. podjęła uchwałę o wyodrębnieniu funduszu sołeckiego w budżecie roku 2010 - z siedmiodniowym uchybieniem terminu z art. 6 w zw. z art. 1 ust. 1 FundSołU. Podobny problem może pojawić się w roku 2010, gdyby rada gminy uchwałę z art. 1 ust. 1 FundSołU podjęła po 31.3.2010 r.

Każda uchwała pozytywna rodzi po stronie sołectw uprawnienia z zakresu dysponowania wyodrębnioną pulą środków budżetu, a zarazem uruchamia procedurę z art. 2 FundSołU z przewidzianymi tam czynnościami wójta i zebrania wiejskiego. Z kolei prawidłowo sporządzony wniosek sołecki zobowiązuje radę gminy do jego uwzględnienia w uchwalanym budżecie. Konsekwencją wykonania wydatków funduszu sołeckiego jest powstanie obowiązku po stronie Ministra Finansów w postaci zwrotu gminie części wydatków - na zasadach i w wysokości z art. 4 ust. 4-9 FundSołU.

Od Sądu zależała ocena, czy tak popełnione naruszenie prawa powinno rodzić wnioskowaną przez RIO nieważność uchwały, czy zachowując skuteczność uchwały, uchybienie terminowi należy uznać za „nieistotne naruszenie prawa" - w rozumieniu art. 91 ust. 4 SamGminU.
W podobnej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wobec stwierdzonego uchylenia uchwały pozytywnej z 18.6.2009 r. (uchwałą z 27.8.2009 r.) - odmówił uchwale uchylającej mocy sprawczej i nie uznał skuteczności uchylenia ww. uchwały z 18.6.2009 r.

Wyrok WSA w Krakowie rodzi również określone następstwa dla budżetu Gminy w K.W. na rok 2010.  Zgodnie z § 15 Statutu Gminy w K.W.: „1. Rada wyodrębnia corocznie w budżecie Gminy środki finansowe do dyspozycji sołectw. 2. Uchwała budżetowa określa w formie załącznika wydatki sołectw w układzie działowym. 3. Sołectwo przedstawia zatwierdzony przez zebranie wiejskie projekt własnych zadań w wykazie rzeczowo-finansowym, zadania te po uchwaleniu przez Radę stają się częścią składową budżetu. 4. Obsługę finansową prowadzi organ wykonawczy gminy w ramach realizacji układu wykonawczego budżetu gminy".

Przy tak zapisanym Statucie istotne pozostawało, czy wydatki sołeckie wyodrębnione w budżecie Gminy w K.W. w roku 2010 stanowią „fundusz sołecki", wraz z konsekwencjami dla Ministra Finansów z art. 4 ust. 4-9 FundSołU. Skutkiem wyroku WSA, z tytułu przyszłego wykonania wydatków sołeckich budżetu roku 2010, Gmina w K.W. nie otrzyma w roku 2011 zwrotu wykonanych wydatków sołeckich w postaci dotacji z budżetu państwa.

Pogląd wyrażony w wyroku WSA w Krakowie, podobnie jak poglądy z uzasadnienia WSA w Bydgoszczy - znajdować powinny zastosowanie również w odniesieniu do roku 2010, kiedy uchwałę w sprawie utworzenia w budżecie roku 2011 funduszu sołeckiego (lub nieutworzenia) rady gmin winny podjąć do 31.3.2010 r. Faktem pozostaje, że w przypadku uchwały pozytywnej, pierwszych czynności w jej wykonaniu wójt gminy dokona dopiero po upływie 4 miesięcy (31.7.2010 r.). Jednak w świetle dwóch wyroków, w zakresie budżetu na 2011 r., po upływie 31.3.2010 r., rada gminy nie może podjąć żadnej uchwały z art. 1 ust. 1 FundSołU, ani tym bardziej uchylić, bądź zmienić uprzednio podjętej uchwały pozytywnej lub odmownej.