BDO Finanse Publiczne nr 2 (28) Luty 2010

A   A   A

Odpowiedzialność za niewykonywanie obowiązków w zakresie sprawozdawczości – nowe regulacje prawne

(Autor: Ludmiła Lipiec-Warzecha, Źródło: BDO)

 

Ustawa o finansach publicznych1, obowiązująca od 1 stycznia 2010 r., nakłada na jednostki sektora finansów publicznych obowiązek sporządzania sprawozdań z wykonania procesów gromadzenia i rozdysponowania środków publicznych. Zaniechanie realizacji tych obowiązków objęte jest odpowiedzialnością za naruszenie dyscypliny finansów publicznych2. Tradycyjnie deliktem finansowym, związanym ze sprawozdawczością, istniejącym w od kilkudziesięciu lat w finansach państwowych, a następnie również samorządowych, było wykazanie w sprawozdaniu budżetowym danych niezgodnych z danymi wynikającymi z ewidencji księgowej. Od 1 stycznia 2010 r. katalog naruszeń dyscypliny finansowej w zakresie sprawozdawczości (dawniej sprawozdawczości budżetowej) poszerzony został o nowe czyny3.

 

Uzasadniając konieczność penalizacji zachowania polegającego na wykazaniu w sprawozdaniu budżetowym danych niezgodnych z danymi wynikającymi z ewidencji księgowej, Główna Komisja Orzekająca podkreśliła, że „sprawozdania te dokumentują z jednej strony działalność finansową jednostki, a z drugiej są ważnym elementem planowania jej działań w przyszłości. Z tych powodów ustawodawca przywiązuje do poprawnego sporządzania sprawozdań budżetowych istotną wagę" (orzeczenie GKO z 13 stycznia 2003 r., sygn. DF/GKO/Odw.-100/131-132/2002, LEX nr 80039). „Sprawozdawczość budżetowa jest jednym z bardzo ważnych elementów spełnienia zasady jawności i przejrzystości finansów publicznych, a także pozwala ocenić realizację wpływów i wydatków budżetowych w ciągu roku budżetowego, jak również po jego zakończeniu. Wszelkie nieprawdziwe dane, niezgodne z prowadzoną ewidencją księgową, wprowadzają w błąd otrzymującego sprawozdanie, a także mogą prowadzić do fałszowania sprawozdawczości zbiorczej, na podstawie której podejmuje się decyzje dotyczące finansów publicznych" (orzeczenie GKO z 8 stycznia 2001 r., sygn. DF/GKO/Odw.-148/242-243/RN-82-83/2000)4.

 

Na podstawie art. 41 ust. 1 u.f.p. jednostki sektora finansów publicznych sporządzają sprawozdania:

  • z wykonania budżetów jednostek samorządu terytorialnego,
  • z wykonania planów finansowych jednostek budżetowych,
  • z dochodów i wydatków na wydzielonych rachunkach państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw zagranicznych (art. 163 u.f.p.) oraz samorządowych jednostek budżetowych prowadzących działalność określoną w ustawie z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (art. 223 u.f.p.),
  • z wykonania planów finansowych samorządowych zakładów budżetowych,
  • z wykonania planów finansowych agencji wykonawczych,
  • z wykonania planów finansowych instytucji gospodarki budżetowej,
  • z wykonania planów finansowych państwowych funduszy celowych,
  • o stanie środków finansowych na rachunkach bankowych jednostek samorządu terytorialnego,
  • z wykonania planów finansowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
  • z poniesionych przez jednostki sektora finansów publicznych wydatków strukturalnych.

 

Rodzaje, formy, terminy i sposoby sporządzania sprawozdań, a także jednostki obowiązane do sporządzania poszczególnych sprawozdań oraz odbiorców tych sprawozdań określa rozporządzenie Ministra Finansów, wydane na podstawie art. 41 ust. 2 u.f.p. Do czasu wejścia w życie tego rozporządzenia zachowuje moc rozporządzenie Ministra Finansów z 27 czerwca 2006 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz. U. Nr 115, poz. 78 z późn. zm.).

 

Artykuł 18 pkt 2 w nowym brzmieniu określa następujące rodzaje naruszeń dyscypliny finansów publicznych związane ze sprawozdaniami z wykonania procesów gromadzenia środków publicznych i ich rozdysponowania:

  1. niesporządzenie w terminie sprawozdania;
  2. nieprzekazanie w terminie sprawozdania;
  3. wykazanie w tym sprawozdaniu danych niezgodnych z danymi wynikającymi z ewidencji księgowej.

 

Zgodnie z art. 24 ust. 1 u.o.n.d.f.p., nakazującym w razie zmiany przepisów pomiędzy naruszeniem dyscypliny a datą orzekania stosować przepisy obowiązujące w dniu orzekania, chyba że obowiązujące poprzednio są względniejsze dla sprawcy, niesporządzenie sprawozdania lub jego nieprzekazanie w terminie jest karalne dopiero w odniesieniu do sprawozdań, które powinny być sporządzone lub przekazane właściwej jednostce po 1 stycznia 2010 r.



  1. Ustawa z  27 sierpnia 2009 r. o finansach  publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, dalej „u.f.p.").
  2. Na podstawie art. 18 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114 z późn. zm., dalej „u.o.n.d.f.p.").
  3.  Na podstawie art. 65 pkt 6 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241).
  4. Zob. szerzej: L. Lipiec-Warzecha, Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Komentarz, Warszawa 2008 i powołane tam orzecznictwo Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych oraz sądów administracyjnych.


Ludmiła Lipiec-Warzecha

Ludmiła Lipiec-Warzecha jest radcą prawnym, wykładowcą, autorką kilkudziesięciu publikacji, przede wszystkim z zakresu finansów publicznych, w tym: Komentarza do ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (SIP Lex 2008), Komentarza do ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Wolters Kluwer 2008), Komentarza do ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi  (SIP Lex 2009) oraz Komentarza do ustawy o obligacjach (Wolters Kluwer 2010).


<< powrót

KONTAKT

Zadaj nam pytanie a nasz ekspert skontakuje się z Tobą w najbliższym czasie

NASZE BIURA

Sprawdź gdzie w Polsce znajdziesz nasze biura
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
wyszukiwarka zaawansowana
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

SUBSKRYPCJA

Chcesz otrzymywać najnowsze informacje o naszych szkoleniach? Zapisz się!

SZKOLENIA

NASI PARTNERZY