BDO Finanse Publiczne nr 6 (20) Czerwiec 2009
A A A
Istota budżetu zadaniowego w Polsce oraz podstawy metodyczne(Autor: Teresa Lubińska, Tomasz Strąk, Alberto Lozano Platonoff, Marcin Będzieszek, Magdalena Godek, Źródło: Difin)
Autorzy uznają, że istotą budżetu zadaniowego jest wprowadzenie zarządzania wydatkami publicznymi poprzez cele odpowiednio skonkretyzowane i zhierarchizowane, na rzecz osiągania określonych efektów, mierzonych za pomocą ustalonego systemu mierników.
Budżet zadaniowy pozwala na ustalenie, które zadania są najważniejsze dla realizacji określonych celów oraz za pomocą mierników ukazuje, w jakim stopniu zostały one wykonane. Budżet zadaniowy (BZ) w swej ścisłej formule dotyczy budżetu po stronie wydatków. Dotyczy więc najważniejszego aktu prawnego uchwalanego przez parlament, którym jest ustawa budżetowa. Wydatki budżetu państwa, a w szerszej formule - wydatki publiczne, w budżecie zadaniowym uporządkowane są tak, aby znajdowały odniesienie do odpowiednich zadań, celów i mierników.
Ministerstwa oraz urzędy centralne (publiczne) identyfikowane są w budżecie zadaniowym w następujących wymiarach:
Odpowiedzi na te pytania dobrze wpisują się w standardy jawności i przejrzystości podane przez MFW2, w tym te, które dotyczą zadań i odpowiedzialności. Pytania te stanowiły również ramy metodyczne dla BZ, sformułowane w postaci zasad: przejrzystości, skuteczności i efektywności, konsolidacji wydatków oraz wieloletniości.
Budżet zadaniowy ze swej istoty jest szerszy od budżetu tradycyjnego - por. rysunek 1.2, 1.3, 1.5. Budżet tradycyjny to plan wydatków. Wydatki te są sklasyfikowane w odpowiednich podziałkach klasyfikacji budżetowej - częściach, działach i rozdziałach.
Biorąc pod uwagę czytelność informacji o wydatkach budżetowych, plan wydatków może być prezentowany w mniej lub bardziej szczegółowym układzie klasyfikacji budżetowej. Sednem budżetu zadaniowego jest to, że jego zakres jest szerszy od zakresu budżetu tradycyjnego o tzw. część zadaniową, tzn. o część, która informuje o tym, jakim celom służą wydatki publiczne i jakie efekty uzyskuje się z nakładów publicznych (rysunek 1.3 i 1.5). Wydatki te muszą być przypisane do odpowiednich zadań. Część zadaniowa budżetu umożliwia nowoczesne nim zarządzanie na wszystkich etapach procesu budżetowania. Można tu wydzielić dwa etapy: etap tworzenia budżetu oraz etap realizacji budżetu.
Pełna treść artykułu, z rysunkami: plik pdf
Uwaga: niniejszy artykuł stanowi rozdział 1 części 2 książki pod red. naukową prof. US dr hab. Teresy Lubińskiej „Nowe Zarządzanie Publiczne - skuteczność i efektywność. Budżet zadaniowy w Polsce" wydanej przez Difin, 2009 r. Więcej informacji o tej książce podajemy w dziale „Dobre książki". << powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
